Od 23 października 2026 do 14 lutego 2027 Zamek Królewski na Wawelu pokazuje wystawę „Anna Jagiellonka. Wszystkie twarze królowej”. W sześciu salach na pierwszym piętrze zwiedzający zobaczą, jak córka Zygmunta Starego walczyła o koronę, swoje prawa i pamięć o rodzie.
Kim naprawdę była Anna Jagiellonka?
Przez wieki opisywano ją głównie przez pryzmat bliskich: ojca Zygmunta Starego, brata Zygmunta Augusta i męża Stefana Batorego. Wawelska wystawa pokazuje ją jako samodzielną postać. Anna urodziła się na wzgórzu, tu spędziła młodość, a po bezpotomnej śmierci brata musiała odnaleźć się w czasie bezkrólewia. Dyrektor zamku prof. Andrzej Betlej podkreśla, że to ekspozycja stricte wawelska, która rozwija wątki z wystawy „Obraz Złotego Wieku” z 2023 roku i ma wskazać nowe sposoby czytania tej postaci.
Co zobaczymy na wystawie?
Pokaz otwierają miniatury z warsztatu Lucasa Cranacha Młodszego, na których Anna występuje wśród rodziny. Są też listy do Batorego, z których wynika, że małżeństwo wcale nie było tak chłodne, jak głosi tradycja. Uwagę zwraca klejnot z profilem króla, wydobyty z grobu Anny. Ważną część ekspozycji stanowią dzieła złotnicze i tkaniny, które królowa ofiarowała Kaplicy Zygmuntowskiej. Jej fundacją jest też złote pokrycie kopuły tej kaplicy.
Na wystawę sprowadzono także eksponaty z zagranicy, m.in. portrety Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy z Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu, klejnoty z drezdeńskich zbiorów oraz puszkę zegara królowej Bony z Londynu.
Wszystkie znane portrety królowej w jednym miejscu
Po raz pierwszy w jednym miejscu spotkają się wszystkie znane wizerunki Anny, także te o tzw. koberowskim rodowodzie, związane z nadwornym malarzem Marcinem Koberem. Zwiedzający dowiedzą się też, co dały badania i konserwacja kilku z nich. Prace prowadzono w programie zainicjowanym przez Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Tytułowe „twarze” to również role Anny: królewny, żony, władczyni i fundatorki.
Rocznice i walka o jagiellońskie dziedzictwo
Wystawa przypada na 450. rocznicę koronacji i 430. rocznicę śmierci królowej. Po śmierci Batorego Anna wspierała starania o tron dla swojego siostrzeńca Zygmunta III Wazy, w którym widziała kontynuatora jagiellońskiej tradycji.
