W poniedziałek mieszkańcy mogli jeździć za darmo tramwajami i autobusami. Powodem były przekroczone normy pyłów zawieszonych PM10 i PM2,5. Miasto podkreśla, że planowana strefa czystego transportu ma zwalczać zupełnie inne zanieczyszczenie.
Bezpłatna komunikacja jako remedium na smog
Urzędnicy uruchomili darmowe przejazdy 20 stycznia, gdy stężenie pyłów zawieszonych w powietrzu przekroczyło dopuszczalne normy. To środek doraźny, który ma zachęcić kierowców do zostawienia aut w garażach. Problem w tym, że samochody nie mają wiele wspólnego z obecnym smogiem.
Pyły z pieców, dwutlenek azotu z samochodów
Miasto wyjaśnia, że pyły zawieszone pochodzą głównie z domowych pieców, w których pali się węglem i drewnem. W samym Krakowie problem praktycznie zlikwidowano, ale w gminach wokół miasta wciąż działa wiele starych palenisk. Te mikroskopijne cząsteczki wędrują nawet na kilkadziesiąt kilometrów i są szczególnie groźne zimą.
Dwutlenek azotu to całkiem inna historia. Pochodzi przede wszystkim z silników samochodowych – w Krakowie aż osiemdziesiąt procent tego gazu wytwarzają samochody. Działa lokalnie, w promieniu około dwustu metrów od ruchliwych ulic. Nie ma sezonowości – samochody jeżdżą równie intensywnie przez cały rok.
Strefa ma walczyć z NO₂, nie z pyłami
Planowana strefa czystego transportu ma eliminować właśnie dwutlenek azotu, nie pyły zawieszone. Urzędnicy wyliczyli, że stare diesle poniżej normy Euro 6 stanowią tylko dwadzieścia sześć procent floty, ale odpowiadają za prawie sześćdziesiąt procent emisji tlenków azotu.
Największe stężenia NO₂ pojawiają się w godzinach szczytu – między piątą trzydzieści a dziewiątą trzydzieści rano oraz między piętnastą trzydzieści a dziewiętnastą trzydzieści po południu. To wtedy rodzice wiozą dzieci do szkół i wracają z pracy.
