Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił większość zarzutów przeciwko strefie czystego transportu. Ograniczenia dla starszych aut nadal obowiązują.
Sąd potwierdził legalność strefy
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozstrzygnął spór wokół strefy czystego transportu. Rozprawa trwała niemal cztery godziny, a wynik jest jasny – strefa zostaje. Sąd odrzucił trzy z czterech skarg, a czwartą uwzględnił tylko częściowo.
Skargi złożyły gmina Skawina, radny z Wieliczki Bartłomiej Krzych oraz były minister infrastruktury Andrzej Adamczyk. Sąd uznał je za bezzasadne. Jedynie wojewoda małopolski częściowo wygrał – sąd stwierdził nieważność dwóch zapisów uchwały.
Co sąd zmienił w przepisach
Sędziowie wskazali na dwa problemy w uchwale rady miasta. Pierwszy dotyczy definicji mieszkańca Krakowa. Uchwała łączyła to pojęcie z zameldowaniem, ale sąd uznał, że liczy się faktyczne zamieszkanie. Zameldowanie nie przesądza o tym, kto jest mieszkańcem.
Druga kwestia dotyczy osób przyjeżdżających do Krakowa na wizyty lekarskie. Uchwała zwalniała z opłat tylko pacjentów placówek finansowanych przez NFZ. Sąd nie znalazł uzasadnienia dla takiego ograniczenia. Prywatne kliniki też dysponują systemami, które potwierdzają wizyty pacjentów.
Zdrowie ważniejsze niż wygoda kierowców
Sąd uznał, że zdrowie mieszkańców jest dobrem nadrzędnym. To wystarczający powód, żeby wprowadzić ograniczenia dla starych, wysokoemisyjnych aut. Sędziowie nie podzielili argumentów o dyskryminacji kierowców spoza Krakowa.
Wyrok nie jest prawomocny
Orzeczenie WSA to dopiero pierwszy etap batalii sądowej. Wyrok nie jest prawomocny, więc wszystkie strony mogą złożyć skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia strefa czystego transportu obowiązuje bez zmian.
Prezydent Krakowa Aleksander Miszalski nie krył radości. „Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął po stronie zdrowia i życia mieszkańców” – napisał w mediach społecznościowych.
Radny Bartłomiej Krzych zapowiedział już dalszą walkę. „To niekorzystny dla nas wyrok. Będą następne skargi” – skomentował decyzję sądu.
Jak działa strefa czystego transportu
Strefa obejmuje obszar w granicach czwartej obwodnicy i działa od 1 stycznia 2026 roku. Mieszkańcy Krakowa mogą jeździć dowolnymi autami, jeśli kupili je przed 26 czerwca 2025 roku. Muszą tylko zgłosić pojazd do systemu weryfikacji.
Osoby spoza Krakowa mają trzy lata przejściowego okresu. Do końca 2028 roku mogą wjeżdżać do strefy starymi autami po zapłaceniu opłaty. Potem wjadą tylko pojazdy spełniające normy emisji.
Samochody benzynowe muszą spełniać normę Euro 4 lub być wyprodukowane co najmniej w 2005 roku. Diesle potrzebują normy Euro 6 albo rocznika minimum 2014.
Miasto musiało wprowadzić strefę
Kraków nie miał wyboru w kwestii wprowadzenia strefy. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska poinformował, że w 2024 roku przekroczono normy dwutlenku azotu w powietrzu. Ustawa o elektromobilności jasno mówi – miasto powyżej 100 tysięcy mieszkańców musi wtedy wprowadzić strefę czystego transportu.
Magistrat podkreśla, że mieszkańcy od lat martwią się stanem powietrza, hałasem i brakiem miejsc parkingowych w centrum. Strefa ma te problemy ograniczyć.
