Kraków ponownie otwiera drogę do zagospodarowania Fortu Rajsko. Zabytkowy obiekt przy ul. Droga Rokadowa ma zostać wydzierżawiony na trzy dekady. Przyszły gospodarz nie dostanie jednak pełnej swobody — fort jest objęty ochroną konserwatorską, a sposób jego wykorzystania ograniczają również zapisy miejscowego planu.
Fort nr 51 „Rajsko” ponownie pojawia się w miejskich dokumentach dotyczących wieloletniej dzierżawy. Zarząd Budynków Komunalnych opublikował wykaz części nieruchomości przy ul. Droga Rokadowa 22 przeznaczonej do oddania w dzierżawę. Tym razem okres dzierżawy ma wynosić aż 30 lat, a przyszły dzierżawca zostanie wyłoniony w przetargu ustnym nieograniczonym.
30 lat na zagospodarowanie fortu
Tak długi okres nie jest przypadkowy. Fort nie jest nieruchomością, którą można szybko przystosować do nowej funkcji. To historyczny obiekt, którego zagospodarowanie wymaga pogodzenia działalności przyszłego gospodarza z ochroną zabytkowej substancji. W miejskim zarządzeniu z 3 września zapisano przeznaczenie części nieruchomości zabudowanej Fortem nr 51 „Rajsko” do dzierżawy na 30 lat.
To oznacza, że Kraków nie szuka jedynie najemcy. Szuka podmiotu, który przez długi czas będzie odpowiadał za funkcjonowanie i wykorzystanie tego miejsca. Fort nie jest natomiast zwykłą miejską nieruchomością. Każdy pomysł na jego wykorzystanie musi uwzględniać historię i ochronę zabytku.
Hotel, gastronomia, kultura? Plan miejscowy zostawia kilka możliwości
Ciekawy jest również obowiązujący plan miejscowy dla obszaru „Rajsko II”. Dokument przewiduje dla terenu obejmującego Fort Rajsko możliwość wykorzystania zabytkowego obiektu m.in. na cele związane z kulturą, rozrywką, rekreacją i turystyką. Wśród dopuszczonych funkcji znalazły się również funkcja hotelowa, gastronomia i handel, ale pod warunkiem, że zagospodarowanie nie będzie naruszało zabytkowej substancji fortu. Plan przewiduje także możliwość lokalizacji miejsc postojowych, ścieżek pieszych i elementów małej architektury.
To otwiera kilka potencjalnych scenariuszy dla przyszłego gospodarza. Nie oznacza jednak, że w forcie automatycznie może powstać hotel czy restauracja. Konkretne przedsięwzięcie musiałoby spełnić wymagania wynikające zarówno z planu, jak i z ochrony konserwatorskiej.
To nie jest pierwsza próba
Historia Fortu Rajsko pokazuje, że znalezienie odpowiedniego gospodarza nie jest prostym zadaniem. W 2022 roku Kraków ogłaszał przetarg na 30-letnią dzierżawę fortu. W dokumentacji wskazywano wówczas nie tylko samą zabudowę, ale również zachowane elementy ziemne, wały, fosę, plac broni, drogę dojazdową oraz poszczególne części historycznego założenia fortecznego.
To ważne, bo potencjalny dzierżawca nie przejmuje wyłącznie budynków. W grę wchodzi cały historyczny kompleks. Rajsko to nie tylko mury fortu. To również wały, fosa, teren dawnego założenia obronnego i zachowany układ przestrzenny.
Kraków ma już nowy plan dla tego obszaru
W sprawie Rajska w ostatnich miesiącach wydarzyła się jeszcze jedna istotna rzecz. W marcu 2026 roku Rada Miasta Krakowa uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego „Rajsko II”. Plan wszedł w życie 14 kwietnia 2026 roku i obejmuje obszar o powierzchni 187,9 ha. W sprawie Rajska w ostatnich miesiącach wydarzyła się jeszcze jedna istotna rzecz. W marcu 2026 roku Rada Miasta Krakowa uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego „Rajsko II”. Plan wszedł w życie 14 kwietnia 2026 roku i obejmuje obszar o powierzchni 187,9 ha.
Co stanie się z Fortem Rajsko?
Na odpowiedź trzeba jeszcze poczekać. Aktualny wykaz nieruchomości został podany do publicznej wiadomości 14 września i będzie dostępny do 5 października. Dotyczy części nieruchomości przy ul. Droga Rokadowa 22 przeznaczonej do dzierżawy na 30 lat. Dopiero przetarg pokaże, czy tym razem pojawi się podmiot gotowy zainwestować w zabytkowy kompleks i nadać mu nową funkcję.
Jedno jest pewne: przez najbliższe lata o przyszłości Fortu Rajsko może zdecydować nie tylko miasto, ale również inwestor, który zdecyduje się podjąć wyzwanie związane z jego zagospodarowaniem. Fort pozostaje miejski. Zmienić ma się natomiast sposób jego wykorzystania.
