Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski i wiceprezes Bartłomiej Sochański mają przez miesiąc nie wykonywać obowiązków. Takie zarządzenia wydała w piątek sędzia Anna Korwin-Piotrowska. Trybunał odpowiada na swoim koncie na X, że nic się nie zmieniło, a całe zdarzenie to zamach stanu.
Kto i dlaczego odsunął prezesa TK
Zarządzenia noszą datę 30 października. Korwin-Piotrowska uznała, że jako sędzia z najdłuższym stażem może kierować Trybunałem, skoro prezes nie wyznaczył zastępcy. Powołała się na ustawę o organizacji TK i na przepisy o ustroju sądów powszechnych, które pozwalają odsunąć sędziego na czas do miesiąca. Według treści zarządzenia kierowanie Trybunałem przejmuje ona sama, do czasu uchylenia przerwy.
Święczkowskiemu zarzuca, że nie zwołał Zgromadzenia Ogólnego sędziów, przez co nie powstał plan finansowy TK na 2027 rok. Zarzuca mu też, że nie dopuścił do orzekania pięciu sędziów wybranych przez obecny Sejm i że wolno rozpoznaje sprawy. Sochańskiemu zarzuca, że nie reagował na te działania.
Dwie sprzeczne wersje wydarzeń
Informacja o zawieszeniu pojawiła się na stronie internetowej Trybunału. Niedługo później na profilu TK w serwisie X ukazał się wpis o sprzecznej treści. Napisano w nim, że strona została bezprawnie przejęta, prezesem nadal jest Święczkowski, a Korwin-Piotrowska nie jest sędzią Trybunału. Autorzy wpisu uznali działania za przestępstwo zamachu stanu.
Policja pod siedzibą TK, prezydent wraca do kraju
Przed budynkiem przy alei Szucha w Warszawie pojawiły się duże siły policji. Policja tłumaczyła, że dostała pisma od prokuratora generalnego Waldemara Żurka i od Korwin-Piotrowskiej, które mówiły o zagrożeniu bezpieczeństwa. Żurek przekazał też do Trybunału pięć wniosków o uchylenie immunitetu: cztery dotyczą Święczkowskiego, jeden Sochańskiego.
Prezydent Karol Nawrocki przerwał lot do Senegalu i wraca do Polski. Prezes PiS Jarosław Kaczyński nazwał działania zamachem na Trybunał.
Kim jest Bogdan Święczkowski
Urodził się w 1970 roku w Sosnowcu. Prawo skończył na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, gdzie studiował razem ze Zbigniewem Ziobrą. Po studiach odbył aplikację prokuratorską, a od 2001 roku pracował w Prokuraturze Krajowej. W 2006 roku stanął na czele Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i kierował nią do listopada 2007 roku. W latach 2016-2022 był prokuratorem krajowym. Sędzią TK został w lutym 2022 roku. Prezesem Trybunału jest od grudnia 2024 roku.
Skąd spór w Trybunale Konstytucyjnym
W marcu 2026 roku Sejm wybrał sześciu sędziów TK. Dwoje złożyło ślubowanie przed prezydentem. Pozostali nie dostali zaproszenia do Pałacu Prezydenckiego, więc ślubowali w Sejmie i domagali się dopuszczenia do pracy. Święczkowski ich nie uznaje. Na początku maja Europejski Trybunał Praw Człowieka zakazał władzom Polski, w tym prezesowi TK, utrudniania im orzekania. W lipcu doszło do interwencji policji w siedzibie TK podczas Zgromadzenia Ogólnego sędziów.
Co dalej
Przerwa w czynnościach może trwać najwyżej miesiąc. W tym czasie sąd dyscyplinarny ma zdecydować, czy sędziowie zostaną zawieszeni, czy zarządzenie zostanie uchylone. Na razie Trybunał publikuje dwa przeciwstawne komunikaty i nie jest jasne, kto faktycznie nim kieruje.
