Nowy prezydent Krakowa Łukasz Gibała alarmuje, że w tegorocznym budżecie miasta brakuje ok. 390 mln zł na bieżące wydatki do końca grudnia. Problem jest większy, bo dług Krakowa sięga już około 8 mld zł. Prezydent zapowiada, że luk nie załata kolejnym zadłużeniem.
Gibała: „W kasie Krakowa brakuje 390 mln zł”
Skalę braków w przejętym budżecie Gibała przedstawił na czwartkowej konferencji razem z radnym Michałem Starobratem. Prezydent wygrał drugą turę przedterminowych wyborów z wynikiem 62,12 proc., a urząd objął po złożeniu ślubowania we wtorek, 20 października.
„Według naszych szacunków w kasie Krakowa na ten rok brakuje ok. 390 mln zł, aby móc pokryć bieżące wydatki do końca grudnia.
Brakuje m.in. 220 mln zł na wypłatę pensji dla nauczycieli, 80 mln zł na transport publiczny i 9,5 mln zł na pomoc społeczną.
W związku z zastaną sytuacją zleciłem wykonanie szczegółowej analizy budżetu. Będziemy pracować nad osiągnięciem jasnego celu: uzupełnienia braków finansowych bez zaciągania dodatkowego długu.”
— Łukasz Gibała, prezydent Krakowa
Na co brakuje pieniędzy w budżecie Krakowa?
Najwięcej pochłania oświata. Według wyliczeń przedstawionych na konferencji, na pensje nauczycieli i pracowników administracji szkolnej oraz dotacje dla placówek niesamorządowych potrzeba od 220 do 270 mln zł. Wynika to z odgórnie podniesionych stawek wynagrodzeń. Na komunikację miejską brakuje 80 mln zł, a Zarząd Dróg Miasta Krakowa potrzebuje kolejnych 22 mln zł. W planie naprawczym Szpitala Narutowicza zapisano jeszcze 19 mln zł.
Gibała tłumaczy, że inwestycje idą zgodnie z harmonogramem, więc pieniędzy z nich nie da się łatwo przesunąć, bo faktury trzeba płacić na bieżąco. Po pierwszym dniu pracy nowa ekipa nie ma zabezpieczonej nawet połowy brakującej kwoty.
Dług Krakowa: 8 mld zł i wciąż rośnie
Według Interii gdy w połowie 2024 r. władzę przejmował Aleksander Miszalski, dług miasta wynosił 6 mld zł. W połowie października 2026 r. jest to już 8 mld zł. Niektóre szacunki mówią, że na koniec roku zadłużenie może sięgnąć nawet 9 mld zł. Wyliczono też, że przy natychmiastowej spłacie przypadałoby to na około 11 tys. zł na każdego mieszkańca.
Z dokumentów wynika, że głównym problemem nie są wydatki inwestycyjne, lecz koszty codziennego funkcjonowania miasta. Kraków wydaje na komunikację, pensje czy sprzątanie ulic więcej, niż wynoszą jego bieżące dochody.
Bez nowego długu: jak Gibała chce zbilansować budżet
Nowe władze zapowiadają szukanie oszczędności bez zwiększania zadłużenia miasta. Gibała przypomina, że jego poprzednik, zastawszy budżet z brakami, zdecydował się na dodatkowe zobowiązanie na 300 mln zł. Radny Starobrat nazywa obecną sytuację pułapką: z jednej strony nie ma jeszcze gotowego rozwiązania, z drugiej pożyczka nie jest rozważana.
Co na to radni i opozycja?
Prezydent nie ma w radzie łatwego zadania. W 43-osobowej radzie większość mają Koalicja Obywatelska i Nowa Lewica. Opinie o skali problemu są podzielone. Radny PiS Mariusz Kękuś mówi, że te informacje go nie zaskoczyły, bo już podczas prac nad budżetem wskazywał na niedoszacowanie wydatków na oświatę i komunikację. Inni rozmówcy portalu zwracają uwagę, że zarówno Gibała, jak i Starobrat zasiadali w radzie miasta od lat, a Starobrat był też związany z komisją budżetową. Według jednej z radnych zgłoszonych potrzeb nie można automatycznie utożsamiać z ostateczną kwotą do znalezienia. Zwolennicy prezydenta podkreślają natomiast, że tegoroczną dziurę odziedziczył po poprzednikach, a za budżet na przyszły rok będzie już w pełni odpowiadał.
Budżet Krakowa na 2027: kolejny test dla prezydenta
Projekt budżetu na przyszły rok miasto musi przygotować do 15 listopada. Prace od tygodni prowadził pełniący obowiązki prezydenta Stanisław Kracik, więc Gibała będzie miał niespełna miesiąc na dopracowanie dokumentu. Prezydent zapowiedział też projekt uchwały przywracającej bilet 20-minutowy za 4 zł. Wymaga on dwóch czytań i konsultacji ze związkami zawodowymi.
